Γιατί η Yoga Βοηθά στη Μείωση του Στρες;

Τι Λέει η Επιστήμη για το Νευρικό μας Σύστημα;

Το στρες δεν βρίσκεται μόνο στο μυαλό μας

Όταν βιώνουμε στρες, δεν επηρεάζεται μόνο η διάθεσή μας. Ολόκληρο το σώμα ενεργοποιεί έναν πολύπλοκο μηχανισμό επιβίωσης. Ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται μια πιθανή απειλή και ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα – το γνωστό σύστημα «μάχης ή φυγής» (fight or flight).

Ως αποτέλεσμα:

• αυξάνεται ο καρδιακός ρυθμός,

• η αρτηριακή πίεση ανεβαίνει,

• η αναπνοή γίνεται πιο γρήγορη,

• οι μύες παραμένουν σε ένταση,

• απελευθερώνεται κορτιζόλη και αδρεναλίνη.

Η αντίδραση αυτή είναι φυσιολογική και απαραίτητη όταν αντιμετωπίζουμε έναν πραγματικό κίνδυνο. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν το σώμα παραμένει σε αυτή την κατάσταση για εβδομάδες ή μήνες, χωρίς να έχει την ευκαιρία να επανέλθει.

Η Yoga ενεργοποιεί το «σύστημα χαλάρωσης»

Η yoga δεν δρα μόνο στους μύες ή στην ευλυγισία. Ένας από τους σημαντικότερους λόγους που θεωρείται αποτελεσματική στη διαχείριση του στρες είναι ότι φαίνεται να ενισχύει τη δραστηριότητα του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, το οποίο είναι υπεύθυνο για την αποκατάσταση, την πέψη, την ανάπαυση και την επούλωση του οργανισμού.

Με απλά λόγια, η yoga βοηθά τον οργανισμό να μεταβεί από την κατάσταση της συνεχούς εγρήγορσης σε μια κατάσταση μεγαλύτερης ηρεμίας και ασφάλειας.

Ο ρόλος της αναπνοής

Σχεδόν όλες οι μορφές yoga δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη συνειδητή και αργή αναπνοή.

Οι αργές διαφραγματικές αναπνοές φαίνεται να αυξάνουν τη δραστηριότητα του πνευμονογαστρικού νεύρου (vagus nerve), ενός από τους σημαντικότερους μηχανισμούς του παρασυμπαθητικού συστήματος. Όταν αυτό ενεργοποιείται:

• μειώνεται ο καρδιακός ρυθμός,

• η αναπνοή γίνεται πιο ήρεμη,

• μειώνεται η μυϊκή ένταση,

• το σώμα λαμβάνει το μήνυμα ότι βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.

Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες;

Τα τελευταία χρόνια έχουν δημοσιευθεί πολλές τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες και μετα-αναλύσεις που εξέτασαν την επίδραση της yoga στο στρες.

Τα μέχρι σήμερα δεδομένα δείχνουν ότι η συστηματική εξάσκηση μπορεί να συμβάλει:

• στη μείωση του αντιλαμβανόμενου στρες,

• στη βελτίωση της ποιότητας ζωής,

• στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και του καρδιακού ρυθμού,

• στη μείωση των επιπέδων κορτιζόλης σε αρκετές μελέτες,

• στη βελτίωση της μεταβλητότητας του καρδιακού ρυθμού (Heart Rate Variability – HRV), δείκτη που σχετίζεται με την καλύτερη προσαρμογή του αυτόνομου νευρικού συστήματος. Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται ακόμη περισσότερες υψηλής ποιότητας μελέτες για ορισμένους φυσιολογικούς δείκτες.

Δεν είναι μόνο η κίνηση

Η αποτελεσματικότητα της yoga πιθανότατα δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα.

Η έρευνα δείχνει ότι το αποτέλεσμα προκύπτει από τον συνδυασμό:

• της αργής αναπνοής,

• της ήπιας σωματικής κίνησης,

• της επίγνωσης της στιγμής (mindfulness),

• της χαλάρωσης,

• της καλύτερης σύνδεσης με το σώμα.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες συνεργάζονται, επηρεάζοντας τόσο τις ψυχολογικές όσο και τις φυσιολογικές αντιδράσεις στο στρες.

Η συνέπεια είναι πιο σημαντική από την ένταση

Δεν χρειάζονται απαιτητικές ή πολύωρες πρακτικές για να εμφανιστούν οφέλη. Οι περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι η τακτική εξάσκηση, ακόμη και λίγες φορές την εβδομάδα, είναι πιο σημαντική από την ένταση της άσκησης.

Η yoga δεν «εξαλείφει» το στρες από τη ζωή μας. Μπορεί όμως να βοηθήσει τον οργανισμό να ανταποκρίνεται με μεγαλύτερη ευελιξία και να επιστρέφει πιο γρήγορα σε κατάσταση ισορροπίας μετά από μια δύσκολη ημέρα.

Η φιλοσοφία του Heart of Harmony

Στο Heart of Harmony βλέπουμε τη yoga όχι μόνο ως μορφή άσκησης, αλλά ως ένα επιστημονικά υποστηριζόμενο εργαλείο αυτορρύθμισης. Σε συνδυασμό με την ψυχολογία, το mindfulness και τη σύγχρονη γνώση της νευροεπιστήμης, μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης για τη διαχείριση του στρες και την καλλιέργεια μιας πιο ισορροπημένης καθημερινότητας.

Η ευεξία δεν σημαίνει να μην βιώνουμε ποτέ στρες. Σημαίνει να διαθέτουμε τα εργαλεία για να επιστρέφουμε ξανά και ξανά στην ηρεμία, την ανθεκτικότητα και την εσωτερική ισορροπία.